108 godina od Oktobarske ruske socijalističke revolucije - posledice na tok svetske istorije

Danas 7. novembra se navršava tačno 108 godina od Oktobarske revolucije u Rusiji u kojoj je formirana prva socijalistička država u svetu.

Uzroci revolucije su bili:

- liberalizacija političkog sistema i formiranje republike nakon pada carizma u Februarskoj revoluciji 1917. godine,

- neuspešne ratne ofanzive ruske vojske protiv Nemaca (još uvek je trajao Prvi svetski rat),

- nezadovoljstvo radnika.

Dana 25. oktobra po Julijanskom (7. novembra 1917. po Gregorijanskom sadašnjem) kalendaru pripadnici ratne mornarice predvođeni boljševicima (udruženim komunistima, socijalistima i anarhistima) na čelu sa Lavom Trockim i Vladimirom Lenjinom zauzeli su Zimski dvorac u Sankt Peterburgu u kojoj je bilo sedište Privremene Vlade Ruske republike na čelu sa Kerenskim i koja je tom prilikom zbačena, a vlast u celoj zemlji preuzela nova vlada pod nazivom Sovjet po kojoj će kasnije i cela država biti nazvana Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika (SSSR) ili na Zapadu poznatija kao Sovjetska Rusija.

Ubrzo su održani izbori za novi parlament (Kongres) na kojima su pobedu odneli Boljševici koji su Lenjina izabrali za novog predsednika vlade. Prva mera nove vlade je bila da se poljoprivredno plodno zemljište podeli seljacima koji su na njoj živeli i radili do tada za sitne i krupne zemljoposednike. To je proklamovano Dekretom o zemlji uz koji je donesen i Dekret o miru.

Posledice revolucije u Rusiji su kratkoročno bile građanski rat, gubitak teritorija, glad, ratna privreda, a dugoročno gledano jačanje države i vojske, jednak pristup svih građana upravljanju državnom administracijom, razvoj privrede i atomskog naoružanja, put u svemir, širenje komunističke ideologije koja je osvojila pola planete i pobeda nad fašizmom u Evropi.

Konkretno, na teritoriji Evrope, nakon pobede u Drugom svetskom ratu 1945. godine nastavio se talas komunističkih revolucija u Istočnoj Evropi oko koje će biti i formiran Istočni (socijalistički) blok protiv Zapadnog (kapitalističkog) bloka. Pa je tako i socijalistička revolucija po uzoru na Sovjetsku Rusiju odnela pobedu 1944. godine u Srbiji i celoj Jugoslaviji što je dovelo do formiranja Socijalističke Republike Srbije u sastavu Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ) na čelu sa doživotnim predsednikom i komunističkim vođom Jugoslavije - Josipom Brozom Titom.

Međutim, to nije bio kraj tekovina Oktobarske (ili Novembarske) revolucije. Prema zapadnom delu Evrope, naročito na severu, u skandinavskim zemljama, širila se ideologija socijaldemokratije, formirane su socijalno odgovorne države blagostanja (u strahu od pobede komunističkih partija na izborima), pa je napravljen radikalni zaokret u interesu jačanja prava radnika i ideja radničkog samoupravljanja u privredi, besplatnog zdravstva, besplatnog školovanja, pune zaposlenosti i smanjivanja socijalnih razlika. 

Tekovine socijalizma i socijaldemokratije traju do današnjih dana uprkos kapitalističkoj paradigmi savremenog sveta, koja na istoku, prvenstveno u Narodnoj republici Kini, poprima hibridni oblik kombinovanih ideja: kapitalizam u proizvodnji i socijalizam u planiranju ekonomije i raspodeli društvenog bogatstva.